Türkiye’de inşaat sektörünün en sık kullanılan sözleşme tiplerinden biri olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, taraflar açısından ciddi hak ve yükümlülükler doğurur. Ancak uygulamada en çok tartışılan konulardan biri, bu sözleşmelerin feshi ve fesih sonrası doğan sonuçlardır.
Bu yazıda, arsa sahibi ve yüklenici açısından fesih ihtimallerini ve hukuki sonuçlarını ele alıyoruz.
Yüklenici;
İnşaata başlamazsa,
İnşaatı gereksiz yere geciktirirse,
İşin zamanında bitmeyeceği açıkça belli olursa
Temerrüde düşer. Bu durumda arsa sahibi, TBK m.125 kapsamında şu seçimlik haklara sahiptir:
Aynen ifa + gecikme tazminatı talebi,
Sözleşmeden dönme (fesih) + menfi zarar talebi (boşa giden masraflar, fırsat kaybı).
Burada önemli şartlar: Teslim tarihi gelmiş olmalı, yüklenici ifayı yerine getirmemiş olmalı ve arsa sahibi ihtar göndermelidir.
Arsa sahibi;
Arsa paylarını devretmezse,
Arsayı ayıpsız teslim etmezse
Temerrüde düşer. Bu durumda yüklenici de ifa, fesih ve tazminat talep edebilir.
Bazı hallerde fesih geçmişe etkili olur.
Koşullar:
İnşaatın %90’dan az tamamlanmış olması,
Eserin kaldırılmasının yükleniciye aşırı zarar vermemesi.
Arsa Sahibinin Hakları:
Devredilen arsa paylarının geri alınması (tapuların iptali/tescili),
Menfi zarar talebi,
Sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanma.
Yüklenicinin Hakları:
Yaptığı işin kârsız maliyetini isteme,
İade alacaklarının geri verilmesini talep etme.
Eğer inşaat %90 ve üzeri tamamlanmışsa, fesih ileriye etkili sonuç doğurur.
Arsa Sahibinin Hakları:
Eksik veya ayıplı işler için bedel indirimi,
Kira kaybı, gecikme tazminatı, cezai şart (sözleşmede varsa),
Müspet zarar talebi.
Yargıtay’ın Benimsediği Fark Teorisi:
Yüklenici yaptığı oran kadar hak kazanır, eksiklik bedeli düşülür.
Yüklenicinin Hakları:
Yaptığı oran kadar bağımsız bölüm tapusu,
Bu mümkün değilse bedel talebi.
Arsa sahibi, sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir.
Sonuçları:
Yüklenici yalnızca menfi zararını (masraflar + yoksun kalınan kar) alabilir,
Müspet zarar talep edemez,
Mahkeme kararına gerek yoktur, tek taraflı beyan yeterlidir.
Ancak geçerli bir sebep ileri sürülürse mahkeme denetimi devreye girer.
Terk: Yüklenici işi bırakırsa arsa sahibi inşaatı tamamlatabilir.
Mücbir Sebep: Taraf iradesi dışında engel varsa → ileriye etkili fesih.
Ölüm: Şahsi edim yükümlüsü ise mirasçılar devam etmez.
Acz (İflas): Yüklenici ödeme gücünü kaybederse fesih gündeme gelir.
Şekle Aykırılık: Normalde geçersizdir; fakat ifa edilmişse, geçersizlik iddiası hakkın kötüye kullanılması sayılabilir.
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde fesih, tarafların hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyen kritik bir süreçtir. Temerrüt, fesih türleri, TBK m.484 ve özel durumlar dikkate alınmadan yapılan işlemler ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
Bu nedenle hem arsa sahiplerinin hem de yüklenicilerin fesih kararı vermeden önce mutlaka uzman bir avukattan hukuki danışmanlık almaları önemlidir.
Gaziantep gayrimenkul avukatı arıyorsanız; tapu iptal ve tescil davaları, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, kira hukuku uyuşmazlıkları, taşınmaz devri, mülkiyet ihtilafları ve mirastan kaynaklanan gayrimenkul davalarında uzman Av. Mustafa Eren Mutlu, Gaziantep’te profesyonel ve güvenilir hukuki temsil sunmaktadır.
Gaziantep’te gayrimenkul işlemleri; yüksek maliyetli, karmaşık ve ciddi hak kaybı riski barındıran süreçlerdir. Bu nedenle birçok kişi Gaziantep gayrimenkul avukatı, Gaziantep tapu avukatı, Gaziantep inşaat sözleşmesi avukatı, taşınmaz hukuku avukatı Gaziantep arayışlarında Av. Mustafa Eren Mutlu’nun deneyiminden yararlanmaktadır.
Hile, hata, muvazaa, ehliyetsizlik
Miras kaynaklı tapu uyuşmazlıkları
Yolsuz tescil ve sahtecilik nedeniyle tapu iptali
Kadastro uyuşmazlıkları
Sözleşme hazırlığı ve revizyon
Eksik işler, gecikme, teslim sorunları
Hukuki ve teknik bilirkişi süreçlerinin yönetimi
Gaziantep inşaat hukuku avukatı olarak dava ve danışmanlık
Tahliye davaları
Kira bedelinin tespiti
İhtarname hazırlığı
Ticari kira uyuşmazlıkları
Kira hukuku avukatı Gaziantep hizmeti
Miras paylaşımı
Muris muvazaası (mirasçılardan mal kaçırma)
Terekenin tespiti
İştirak hâlindeki taşınmazların ortaklığının giderilmesi
Haksız işgal (ecrimisil) davaları
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu)
Sınır, geçit, komşuluk hukuku ihtilafları
Tapu incelemeleri ve taşınmaz hukuki analizleri
Tapu işlemleri, belediye izinleri, imar uygulamaları ve bölgesel gayrimenkul dinamikleri konusunda derin bilgi birikimi.
Gayrimenkul yatırımlarında sözleşme, imar, tapu, şerh ve ipotek süreçlerinde riskleri önceden tespit eden profesyonel danışmanlık.
Tapu iptal ve tescil, kira, miras ve mülkiyet davalarında detaylı delil analizi ve etkili dava stratejisi.
Her dosya tarafına göre ayrı hukuki yaklaşım geliştirilir.
Gaziantep Miras Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır ? - Gaziantep Miras Avukatı
Gaziantep Muris Muvazaası Nedir ?